7 Şubat 2010 Pazar

George Best

Efsane Futbolcular (No:11)
"Georgie"
GEORGE BEST

(Doğum: 22 Mayıs 1946 / Belfast, Kuzey İrlanda)
(Ölüm: 25 Kasım 2005 / Londra, İngiltere)
(Sağ Açık, Sol Açık)

Kuzey İrlanda'da taraftarlar onun için "Maradona iyi, Pele daha iyi, George Best (en iyi)" diyorlardı soyadına gönderme yaparak. Gerçekten de ada futbolunun en parlak karakterlerinden birisiydi George Best. Müthiş hızı, üstün tekniği, bir kanat oyuncu olmasına rağmen kaydettiği goller, yatıra kaldıra rezil ede ede attığı çalımlar onu taraftarların gözünde efsane yapmıştı. Manchester United'ın o günlerdeki yıldızı olan Best, 1968'de Avrupa Şampiyonu olan takımın tartışmasız en önemli yıldızı ve kozuydu. Aynı sene Avrupa'da Yılın Futbolcusu ödülünü kucaklamıştı. Kuzey İrlandalı olmanın şanssızlığı nedeniyle Dünya Kupası'nda oynayamamıştı. 1999 yılında IFHHS'nin Yüzyılın oyuncusu oylamasında Gelmiş Geçmiş En İyi 16. oyuncu seçilen Best, 2004'ün, Mart ayında, FIFA'nın yüzüncü yıl dolayısıyla Pelé'ye yaptırdığı "Yaşayan En İyi 125 Futbolcu" listesinde de yer almaktadır.

Üstün futbolculuğunun yanı sıra özel hayatı ile gündeme gelen Best hemen hemen her gün televizyonlarda boy gösteren bir ikondu aynı zamanda. Ada sakinleri ayrı bir öneme sahip olan bu adam çapkınlıkları, alkol problemi ve üstün zekâsıyla değişik bir tipleme sunuyordu.


"1969 yılında alkol ve kadınlardan vazgeçtim. Hayatımın en kötü 20 dakikasıydı."


Kariyerinin Başlangıcı ve İlk Yıllar
George ailesinin ilk çoğucuydu. Evebeynleri Dick ve Anne problemleri olan orta sınıftan insanlardı. George'un dört kız, bir de erkek kardeşi bulunuyordu. Annesi Anne, alkol sebebiyle rahatsızlıklar yaşıyordu. Böyle bir ortamda ergenliğini yaşayan George, başarılı bir öğrenci olduğundan orta okuldayken burs kazanmıştı. Burada ragbiye başladı. Okul ragbi yıldızları yetiştirmesiyle ünlüydü. Fakat Best liseye mahallesinde başladı ve eski arkadaşlarıyla birleşince futbola yoğunlaştı.

Yetenekleri ile dikkat çeken Best, Kuzey İrlanda'nın seçkin kulüplerinden Glentoran'ın denemelerine katılmıştı. Glentoran'lı yetkililer onu zayıf ve kısa boylu bulduğundan kabul etmezken, seçmeleri izleyen Manchester United gözcüsü Bob Bishop 15 yaşındaki bu yetenek için, antrenör Matt Busby'ye telgraf çekiyordu: "Galiba size bir dahi buldum."

Bu sözler üzerine George Best, Kuzey İrlanda'dan kopuyor ve tarih 1961'i gösterirken Manchester United alt yapısına katılıyordu. İki sene altyapıda kaldıktan sonra 1963'te A takıma yükseldi. Başarılar ve çalkantılarla dolu bir kariyer başlamak üzereydi.

"Bazı şeyleri çok özlüyorum. Meselâ Kanada Güzeli, İngiltere Güzeli, Dünya Güzeli."

Manchester Yılları ve Best'in Yükselişi
Best, Manchester United ile ilk maçına çıktığında daha 17 yaşındaydı. 14 Eylül 1963'te West Bromwich'e karşı 1-0 kazanılan maçta oynadı ama yaşı henüz genç olduğundan düzenli olarak ilk 11'de oynaması düşünülmüyordu. Aralık ayında ikinci kez Burnley'e karşı forma giydi ve ilk golünü attı. Sezon boyunca fazla forma şansı bulamadıysa da 14 maçta yeteneği gösterme fırsatı yakaladı ve 4 tane de gol kaydetti. Manchester, ligi ikinci sırada bitirdi.

İkinci sezon ise Sir Matt Busby bu gencin yeteneğine güvendi ve ilk 11'in değişmez isimlerinden biri olmasına yardımcı oldu. Sezon boyunca 41 maçta forma giyen Best, 10 tane de gol atarak takımının şampiyonluğa ulaşmasında büyük pay sahibi oldu. Manchester taraftarlarının en sevdiği oyunculardan biri olmuştu bile. Şimdi herkes performansını sürdürmesini bekliyordu.

1965-66 sezonunda Best daha 20 yaşındayken Şampiyon Kulüpler Kupası çeyrek finalinde Benfica'ya attığı iki golle tüm dünyanın ilgisini çekiyordu. Bu arada televizyon ve gazeteler peşinden koşuyor, bayanlar da yakışıklı oyuncuya sıkı markaj uyguluyordu. Gazetelerde Beatles'ın beşinci üyesi olduğuna dair espiriler yapılıyordu. Georgie artık medyanın ilgi odağıydı ve bu uzun süre değişmeyecekti. Manchester o sezon ligde dördüncü oldu.

1966-67 sezonunda Manchester kendini toparladı ve Nottingham Forest'in 4 puan önünde şampiyon olmayı başardı. George 42 maçta 10 gol kaydetti.

1967-68'de ise ezeli rakipleri Manchester City, United'ın iki puan önünde şampiyon oluyordu ama George 41 maçta 28 gol atıp Gol Kralı olarak gol yollarında etkinliğini geliştirdiğini de kanıtlıyordu. United ligde istediğini bulamasa da, Şampiyon Kulüpler Kupası'nda çok başarılı bir performans göstererek kupayı alıyordu. İlk iki turda Hibernians ve Sarajevo gibi iki zayıf kulüp elendikten sonra çeyrek finalde Polonya'nın yükselişteki takımı Gornik eleniyordu. Yarı finalde ise Real Madrid çekişmeli geçen 1-0 ve 3-3'lük maçlarla eleniyordu. United'ın finaldeki rakibi Benfica oluyordu.

Final maçında ilk yarıya iki takım da kontrollü başlamıştı ve gol olmamıştı. İkinci yarıda Charlton'un golüne, Graça cevap vermiş ve normal süre 1-1 bitmişti. Uzatmalarda Manchester daha iyi oynayan taraftı. Best ve Charlton'ın iyi oyunu sonrasında ataklar sıklaşmıştı. 25 metre top süren Best'in attığı golle United 2-1'i yakaladı ve sonrasında Kidd ve Charlton golleriyle maçı söküp aldılar. United Avrupa'nın en büyüydü artık ve Best de en iyisi. Sezon sonunda "Avrupa Yılın Oyuncusu" ödülüne lâyık görülmüştü.

"Pele benim için dünyanın en iyi futbolcusu demişti. Hayatımın en güzel anısıydı."


Manchester ve Georgie'nin Düşüşü
Futbol dışında gece kulübü işletmeciliğine de atılan Best, burada gece hayatına alıştı ve alkol ve kumar düşüşünün başlangıcını hazırladı. 1968-69 sezonunda Best 41 maçta 19 gole imza atsa da United çok kötü bir sezon geçirdi ve ligi 11'inci sırada tamamladı. 69-70 sezonu yine farklı değildi United 10'uncu olurken, Best 37 maçta 15 gol atarak yine de takımının en iyisi olmaya devam ediyordu. 70-71'de takım 8'inci oldu, Best ise 40 maçta 18 gole imza attı. 71-72'de aynı bir sezon öncesinde olduğu gibi takım 8'inci oluyor, Best ise 40 maçta 18 gol atıyordu. 72-73 ise tam bir felâketti. United 22 takımlı ligde 18'inci oluyor, Best ise sadece 19 maçta çıkıp 4 gol atıyordu. Kişisel problemleri iyice ilerlemişti. Gece hayatının bitirdiği oyuncu bir ertesi sezon daha da az maçta oynadı. 12 maçta 2 gol kaydederken, United 14'üncü oldu. Best bir çok antremana gelmiyordu ve gece hayatının batağına batmıştı.

Manchester da onu kiralama yoluyla kazanma yoluna gitti. Güney Afrika'nın Jewish Guild takımında dört maça çıktı Best. Daha sonra kendi arzusuyla 1974-75 sezonunu yerel lig takımlarından Dunstable Town'da sadece 5 maça çıkarak geçirdi. Yakın ilişkiler içinde bulunduğu Manchester PAF takımından arkadaşı Barry Fry'ın zor durumda olması dolayısıyla arkadaşına yardım etmek istemişti. 1975 yılında Manchester tarafından serbest bırakıldı.

1975-76 sezonunda ise dördüncü ligde yer alan Stockport'a geçti ve sadece üç maç oynayıp iki gol attı, aynı sezonunda devre arasında Serbest İrlanda'nın Cork Celtic takımında üç maça çıktı ve bu sezonu da böylece tamamladı. Çoğu zaman futbol dışı ilişkileri yürüttüğü ve kıramadığı insanlar için bu kararları almıştı.

"Hatunlara, kumara, hızlı arabalara çok para harcadım. Gerisini ise sadece çarçur ettim."


ABD-Britanya-ABD uçuşları
1976'da ABD'nin Los Angeles Aztecs takımına geçti. Güzel bir kariyer hamlesiydi ve Best ikinci baharını yaşayacak gibiydi. 23 maçta 15 gol kaydetti. Sezonun bitiminde İngiltere'de 1976-77 sezonu yeni başlıyordu. Fulham formasını sırtına geçirdi. İkinci Lig'de 32 maçta 6 gol kaydetti.
İngiltere'de sezon bitince Amerika'ya döndü ve Los Angeles Aztecs'de oynamaya devam etti. Bir nevi yarı-zamanlı oyuncu olmuştu. Bir İngiltere'ye gidiyor Fulham'a oynuyor, bir ABD'ye gidip Aztecs için oynuyordu. 1977'de Aztecs formasıyla 20 maça çıktı 11 gol attı. 77-78 sezonunda ise Fulham'a geldi ve 10 maçta 2 gol attı. ABD Ligi 1978 sezonunda ise 12 maçta 1 gol atarak devreyi kapadı fakat ikinci devre için Fort Lauderdale Strikers takımına transfer oldu. Dönemin başka efsaneleri Gordon Banks, Gerd Müller ve Teofilio Cubillas da bu takımda oynuyorlardı. Yarım sezonda 9 maça çıktı ve 4 gol attı.

1979-80 sezonunun başında kümede kalma mücadelesi veren İskoçya'nın Hibernian takımına da imza attı. İki takımda birden oynuyordu yine. 13 maça çıktı 3 gol attı. Sezon bitince ABD'ye tekrar uçtu. Strikers ile sözleşmesi sürüyordu. 1979 sezonunda 19 maça çıkıp 2 gol attı. Özel hayatındaki sürat devam ediyordu tabiî ki. ABD'de de gece kulüpleri ve plaj kulüpleri açmıştı. İskoçya'da sezon başlarken takımına katıldı. 1980-81 sezonunda sadece 4 maça çıktı ve gol atamadı. Fransız Ragbi milli takımı ile beraber sabahlayıp içtiği öğrenilince takımdan uzaklaştırıldı. Bir hafta sonra geri çağırıldı. Yazın ABD'ye döndü ve San Jose Earthquakes'e resmi olarak "kiralık olarak" imza attı. Artık seyahatten yorulmuştu ve sadece ABD'de oynamaya karar verdi. İki sezon oynadığı San Jose'de 56 maça çıktı ve 21 gol attı.

1982 yılının başında konuk oyuncu olarak Hong Kong ligi takımlarından Sea Bee ve Hong Kong Rangers formalarını birer kez giydi. 1982-83 sezonunda 36 yaşındayken Bournemouth'a imza attı. İngiliz üçüncü liginde yer alan takımda sadece 5 maça çıktı. Sezon bitiminde Middlesbrough'a imza attıysa da hiç oynamadan takımdan ayrıldı. Bu arada Avustralya'da sezon devam ediyordu. Best de Okyanusya'ya uçtu ve Brisbane Lions ile sözleşme imzaladı. Sadece 3 maça çıktı.

1984 yılında Kuzey İrlanda takımlarından Tobermore United'ın formasını da bir kez giydi ve bir daha da jübilesine kadar futbol oynamadı. 1988 yılında jübilesi yapıldı. Sir Matt Busby ve kendisini keşfeden yetenek gözcüsü Bob Bishop tribündekiler arasında yerlerini almışlardı. Osvaldo Ardiles, Pat Jennings ve Liam Brady gibi isimler de sahadaydılar. Best iki gol atarak sahayı omuzlar üzerinde terk etti.

"İçkiyi bırakıyordum, ama sadece uyurken."


Milli Takım Kariyeri

Best'in en büyük şanssızlığı belki de Kuzey İrlandalı olmasıydı. İngiliz milli akımı için oynamayı seçmiş olsaydı bugün adı Pele, Maradona ve Cruijff gibilerle anılıyor olacaktı. Best'in oynadığı dönemde Kuzey İrlanda'nın pek bir başarısı yoktu. Günümüzde en iyi dönemlerini geçiyor olmalarına rağmen eleme torbalarında 4. torbayı görmüş durumdalar. Best 37 kez milli oldu ve 9 kaydetti. Gol attığı takımlardan biri de Türkiye'ydi.

1976 yılındaki bir maçta Hollanda ile karşılaşan Kuzey İrlanda'nın yıldızıydı. Maçtan önce gazetecilerin sorduğu "Cruijff mu daha iyi sen mi?" sorusuna gülerek, "ona beşliği atınca kim daha iyi görürsünüz" diye cevap vermişti. Maçta ayağına ilk top gelişinde Hollandalı oyuncuları tek tek geçen Best gole gitmek yerine yatay hareketlerle Cruijff'un üstüne gitmiş ve daha ilk kez karşılaştıklarında beşliği atmıştı. Elini havaya kaldırığ zafer işaretini yapmayı ihmal de etmeyen Best, sonra top sürmeye devam etmişti. Bu bir meydan okumaydı. 1978 Dünya Kupası'na katılan İrlanda kadrosuna düşünülmüştü ama o zamanlar 36 yaşındaydı ve alkol problemi almış başını gidiyordu. Bu yüzden Best kupaya çağırılmadı. O gün bir şey belli olmuştu. Best "Dünya Kupası'nda Oynamamış Gelmiş Geçmiş En İyi Oyuncuydu!"

"Pele iyi, Maradona daha iyi, George Best."
İrlanda'da yaygın bir söz...

Futbol Dışında
Orta sınıftan bir ailenin çocuğu olan Best, küçüklüğünde ragbi ile de ilgilenmiş ama futbolu seçmişti. Zekâsı ile okulda tanınmıştı ama haşarı bir öğrenci olduğu söyleniyordu. Manchester'da şöhreti bulduğu anlarda futbolun ilk pop ikonu olmuştu. Başarılı futbolunun yanı sıra saha dışında da ilgi odağıydı. Ona gösterilen yoğun ilgi sonucu, hayat kısa eğlenmeme bakarım" felsefesini fikir edinmişti. Bu yüzden olsa gerek alkole, kadınlara, yüksek harcalamalara ve skandallara açık bir hayat benimsedi. Futbolun James Dean'iydi bir anlamda. Dönemin en hızlı çapkınlarındandı. Her gün başka bir kadınla görünüyordu magazin sayfalarında. İlk eşi Angie MacDonald-James'tan Calum adında bir oğlu oldu. İkinci evliliği Alex Best ile olmuştu. Alex, George'un kendine şiddet uyguladığını anlatarak bir skandala sebep olmuştu yine. George ise 1998'de yayımladığı "Georgie" isimli biyografisinde bunu şiddetle yalanlamaktaydı. 1984 yılında alkollü araç sürerken polise yakalandı ve polisle kavga ederek bir skandala daha imza attı ve hapse girdi.

Nitekim bu hızlı ve sağlıksız yaşamı 2005 yılında hastaneye yatacak kadar hasta olmasına sebep oldu. Böbrek yetmezliğinden hastaneye yattı ve alkolün etkileri yüzünden iyileşemedi. Bunun dışında pek çok tedavi edilmesi gereken hastalığı da vardı. 20 Kasım'da gazeteci bir arkadaşını çağırdı ve hastanede fotoğrafını çektirdi. Sözleri de şunlar olmuştu: "Benim gibi ölmeyin." 25 Kasım 2005'te ciğerlerinin su toplaması ve çoklu organ yetmezliği sonucu hayata gözlerini yumdu. Ölümünün ardından Premier Lig'de bir dakikalık saygı duruşuyla başladı haftanın maçları. Kuzey İrlanda Cumhuriyeti, Belfast Uluslararası Havaalanı'nın adını George Best Havaalanı olarak değiştirdi.

"İki ayağını da kullanabiliyordu. Bazen altı tane ayağı var sanıyordum."
- Matt Busby.

Kişisel Görüşüm
Youtube'da kendisinin pek çok videosu mevcut. ESPN Classics'ten izledik. 90 dakika izlemek nasip olaydı keşke. Best çok süratli, müthiş teknik ve zeki bir oyuncu. Türk futbolunun Rıdvan'ına benziyor biraz. Tabiî çok daha iyisi. Rakibiyle adeta dalga geçen bir oyuncu. Ölümcül çalımları var. Bir adamı elli defa üst üste geçebilir belki de. Türk halkının çok sevebileceği bir stilde yatıra kaldıra adam geçiyor. Hem sağ hem de sol kanatta oynayabiliyor. Özel hayatında biraz daha dikkatli olsaymış çok farklı şekilde anlıyor olabilirmiş ama o hızlı yaşayıp genç ölmeyi tercih edenler olmuş. Yine de futbolun renklerinden birisi George Best. Asi bir yanı var, kafasına eseni yapan bir adam. Çocuksu, ceketini alıp gidiyor kızdığında ama belki de bu kadar kendini zorlamadan bu kadar iyiyi beceren en büyük oyuncu. Biraz daha kassaymış kendini keşke. O zaman Best, "The Best" olurdu gerçekten de.


İstatistikler (Oyuncu Olarak)
Kulüp İstatistikleri
Sadece lig maçları göz önüne alınmıştır.

Sezon / Yıl
Oynadığı Kulüp
Maç
Gol

1963-64
Manchester United
17
4

1964-65
Manchester United
41
10

1965-66
Manchester United
31
9

1966-67
Manchester United
42
10

1967-68
Manchester United
41
28

1968-69
Manchester United
41
19

1969-70
Manchester United
37
15

1970-71
Manchester United
40
18

1971-72
Manchester United
40
18

1972-73
Manchester United
19
4

1973-74
Manchester United
12
2

1974-75
Dunstable Town
4
0

1975-76
Stockport County
3
2

1975-76
Cork Celtic
3
0

1976
Los Angeles Aztecs
23
15

1976-77
Fulham
32
6

1977
Los Angeles Aztecs
20
11

1977-78
Fulham
10
2

1978
Los Angeles Aztecs
12
1

1978
Fort Lauderdale Strikers
9
4

1979
Fort Lauderdale Strikers
19
2

1979-80
Hibernian
13
3

1980
San Jose Earthquakes
26
8

1980-81
Hibernian
4
0

1981
San Jose Earthquakes30
13

1982-83
Bournemouth
5
0

1983
Brisbane Lions
4
0


Liglere Göre İstatistik
  • İngiltere: 416 maç, 147 gol
  • ABD: 139 maç, 54 gol
  • İskoçya: 17 maç, 3 gol
  • Serbes İrlanda: 3 maç, 0 gol
  • Avustralya: 4 maç, 0 gol
Milli Takım İstatistiği
  • 37 maç, 9 gol
Tüm Maçlar Dahil İstatistik
  • 579 maçta, 204 gol
Şampiyonluklar / Kupalar
  • Manchester United ile 1 kez Şampiyon Kulüpler Kupası (1967-68)
  • Manchester United ile 2 kez İngiltere Şampiyonluğu (1964-65, 1966-67)
Bireysel Başarılar
  • UEFA (Ballon D'or) Avrupa'da Yılın Futbolcusu Ödülü (1968)
  • Futbol Yazarları Birliği Yılın Futbolcusu Ödülü (1968)
  • İngiltere Ligi Gol Krallığı (1967-68)
  • Profesyonel Futbolcular Derneği Futbola Katkı Ödülü (2006)

Yazan ve Hazırlayan: Kaan Kavuşan



2 yorum:

erdemcapar dedi ki...

futbolcu olmasaydı kesin bir rockstar olurdu. bir şekilde meşhur olması gereken insanlardanmış. nur içinde yatsın.

Kaan Kavuşan dedi ki...

kesin. hayat mottosu zaten ian dury şarkısı gibi :) "Sex & Alcohol & Futbol"